Category Archives: Αρχαιολογικά Μνημεία

Ο όρος “μνημείο”, στην αρχαιολογική ορολογία, παράγεται από την λέξη “μνήμη” και αποδίδει οποιαδήποτε υλική έκφανση του ανθρωπίνου πολιτισμού ανακαλεί στο νου στιγμές του παρελθόντος. Υπό αυτήν την έννοια, μνημείο μπορεί να θεωρηθεί τόσο ένας δωρικός ναός στην Πελοπόννησο όσο και μία κοτυλη του 5ου αι.. π. Χ.
Στην σελίδα αυτή, επιλέγουμε να παρουσιάσουμε αντιπροσωπευτικά μνημεία του αρχαίου ελληνικού πολιτισμού.

Αναστηλωτικές εργασίες στο θέατρο της Λαοδίκειας

ancient-greek-theater-laodicea-restored_1Αναστηλωτικές εργασίες ξεκίνησαν στο θέατρο της Λαοδίκειας, υπό την εποπτεία του Τμήματος Αρχαιολογίας του  Pamukkale University και του τουρκικού Υπουργείου Πολιτισμού. Το ελληνιστικό (δυτικό) θέατρο έχει διάμετρο 94 μ. και χωρητικότητα 15.000 ατόμων. 

Η Λαοδίκεια είναι μία αρχαία πόλη που χτίστηκε στον ποταμό Λύκο, μεταξύ Καρίας και Λυδίας, στην σημερινή ΝΔ Τουρκία. Η αρχική της ονομασία ήταν Διόσπολις, δηλ. πόλη του Δία. Η πόλη άρχισε να ακμάζει τον 3ο αι. π. Χ., όταν ο Αντίοχος Β΄ ο Θεός, της δυναστείας των Σελευκιδών, κατασκεύασε κτήρια για την γυναίκα του Λαοδίκη. Τον 2ο αι. π. Χ., η Λαοδίκεια ήταν υπό τον έλεγχο του Βασιλείου της Περγάμου. 

Πηγή: www.realmofhistory.com

 

Πορτραίτα Fayum

Δεν είναι βέβαια περίεργο το γεγονός ότι μας ελκύουν όλους τόσο τα πορτρέτα του Φαγιούμ. Πρόκειται για θαυμάσιες νατουραλιστικές προσωπογραφίες, βλέμματα που μας κοιτούν κατάματα απευθείας από την αρχαιότητα.   Το σώμα των πορτρέτων του Φαγιούμ αποτελεί ένα δείγμα μόνο της μεγάλης ελληνικής ζωγραφικής παράδοσης για την οποία δυστυχώς γνωρίζουμε λιγότερο από πραγματικά κατάλοιπα και περισσότερο από την αρχαία γραμματεία, από πραγματείες όπως το 35ο βιβλίο της Φυσικής Ιστορίας του Πλίνιου «Περί της αρχαίας ελληνικής ζωγραφικής».  

%ce%b2%ce%bc26

Στα πορτρέτα αυτά συναντώνται τρεις μεγάλοι πολιτισμοί της αρχαιότητας, η Αρχαία Ελλάδα, η Ρώμη και η Αίγυπτος, κι αυτό νομίζω προσθέτει κάτι περισσότερο στη σαγήνη τους. Τα πορτρέτα ζωγραφίζονται είτε απευθείας επάνω στο νεκρικό σεντόνι είτε επάνω σε λεπτά ξύλινα φύλλα, αρχικώς τετράπλευρα, τα οποία αργότερα κόβονταν για να προσαρμοστούν και να τοποθετηθούν στις μούμιες των νεκρών στο σημείο του προσώπου. Στη δεύτερη περίπτωση έχει χρησιμοποιηθεί ξύλο από κέδρο, έλατο, πεύκο, συκομουριά, φλαμουριά και κυπαρίσσι.   Στη λεκάνη του Φαγιούμ εγκαταστάθηκαν έλληνες μισθοφόροι που είχαν πολεμήσει στο στρατό του Μεγάλου Αλεξάνδρου και των πρώτων Πτολεμαίων βασιλέων. Εκεί τους αποδόθηκε γη για αγροτική χρήση μετά την αποξήρανση της τοπικής λίμνης Μοίριδος και οι επήλυδες παντρεύτηκαν με αυτόχθονες Αιγύπτιες υιοθετώντας τις αιγυπτιακές πεποιθήσεις για τη μετά θάνατον ζωή και τα αντίστοιχα ταφικά έθιμα που περιλάμβαναν τη μουμιοποίηση. Η λεκάνη του Φαγιούμ μετετράπη σε μια περιοχή εύφορη, γεμάτη κήπους, περιβόλια και αμπελώνες. Στα μεγάλα αγροκτήματα της περιοχής ήρθαν να εργαστούν Αιγύπτιοι από διάφορες περιοχές της χώρας, με αποτέλεσμα να διαμορφωθεί ένα συνονθύλευμα πληθυσμιακό, από το οποίο περίπου το 30% συνιστούσαν οι Έλληνες ή ορθότερα οι απόγονοι των πρώτων ελληνόφωνων αποίκων.   Οι άνθρωποι αυτοί, που συνιστούσαν την τοπική αριστοκρατία, είχαν την οικονομική δυνατότητα να παραγγέλνουν πορτρέτα στους ζωγράφους και να πληρώνουν για την ακριβή μουμιοποίησή τους. Μάλιστα, παρά το γεγονός ότι μετά την ρωμαϊκή κατάκτηση της Αιγύπτου οι Ρωμαίοι τους αντιμετώπισαν ως Αιγύπτιους, φαίνεται ότι οι ίδιοι εξακολούθησαν να θεωρούν τους εαυτούς τους Έλληνες και ως Έλληνες παρουσιάζονταν στις ρωμαϊκές αρχές που τους παραχώρησαν αρκετά αυτοδιοικητικά προνόμια και μειώσεις φόρων. Η επιλογή τους να απεικονίζονται με έναν ελληνικό ζωγραφικό τρόπο συνδέεται προφανώς με την επιθυμία τους να μην χάσουν την ταυτότητά τους. Αυτοί οι άνθρωποι εικονίζονται στις προσωπογραφίες που θαυμάζουμε σήμερα, οι οποίες χρονολογούνται από τα μέσα του 1ου αι. μ.Χ ως τον 3ο αι. μ.Χ.   Ας σημειωθεί πάντως ότι δεν προέρχονται όλα τα πορτρέτα από την περιοχή του Φαγιούμ, αλλά σποραδικά και από άλλες θέσεις της Αιγύπτου -από την Άνω (Νότια) Αίγυπτο ως τη Μεσογειακή ακτή δυτικά της Αλεξάνδρειας-, ωστόσο έχει επικρατήσει αυτή η ονομασία τους. Δεν είναι γνωστό αν τα πορτρέτα είχαν αποκλειστικά ταφικό προορισμό ή γίνονταν στη διάρκεια ζωής των εικονιζόμενων και ίσως στόλιζαν ως έργα τέχνης τα σπίτια τους. Οπωσδήποτε το ζωηρό βλέμμα και οι εκφράσεις των προσώπων προκρίνουν την δεύτερη άποψη.   Τα πορτρέτα ζωγραφίζονται είτε απευθείας επάνω στο νεκρικό σεντόνι είτε επάνω σε λεπτά ξύλινα φύλλα, αρχικώς τετράπλευρα, τα οποία αργότερα κόβονταν για να προσαρμοστούν και να τοποθετηθούν στις μούμιες των νεκρών στο σημείο του προσώπου. Στη δεύτερη περίπτωση έχει χρησιμοποιηθεί ξύλο από κέδρο, έλατο, πεύκο, συκομουριά, φλαμουριά και κυπαρίσσι. Οι προσωπογραφίες εκτελούνται ακολουθώντας κατά βάση δύο τεχνικές, την τέμπερα (δηλαδή με υδατοδιαλυτά χρώματα και ζωική κόλλα) και την εγκαυστική (δηλαδή με κερί ζεστό ή κρύο και κάποιου είδους ρητίνη, όπως η μαστίχα Χίου). Η σπουδαία μελετήτρια των πορτρέτων Φαγιούμ, Ευφροσύνη Δοξιάδη, που επιχείρησε πειραματικά να προσεγγίσει την αρχαία εγκαυστική τεχνική, γράφει χαρακτηριστικά ότι η ποικιλία στις λεπτομέρειες της ζωγραφικής τεχνικής αυτών των έργων είναι εντυπωσιακά μεγάλη και συνδέεται συχνά με προσωπικές επιλογές των ζωγράφων που φαίνεται ότι εκμεταλλεύονται τις αρετές των διαφόρων τεχνικών μέσων προκειμένου να αποδώσουν το επιθυμητό αποτέλεσμα.   Δεν είναι γνωστό αν τα πορτρέτα είχαν αποκλειστικά ταφικό προορισμό ή γίνονταν στη διάρκεια ζωής των εικονιζόμενων και ίσως στόλιζαν ως έργα τέχνης τα σπίτια τους. Οπωσδήποτε το ζωηρό βλέμμα και οι εκφράσεις των προσώπων προκρίνουν την δεύτερη άποψη. Το ζήτημα όμως είναι πολύπλοκο. Δεν εξηγούνται έτσι ικανοποιητικά τα παιδικά πορτρέτα. Δεν εξηγείται επίσης το γεγονός ότι κατά κανόνα οι ακτινογραφίες σε μούμιες δείχνουν ότι η ηλικία του εικονιζόμενου συμφωνεί με την ηλικία θανάτου.   Η σημερινή ανάρτηση έγινε με την ευγενική παραίνεση του σχολιαστή με το ψευδώνυμο sitarcos στην ανάρτηση για τον Αρτεμίδωρο και τoν ευχαριστώ για την ωραία ιδέα. Έχω την αίσθηση ότι πολλές από τις προσωπογραφίες του Φαγιούμ μας έχουν γίνει αρκετά οικείες, αλλά ελπίζω ότι στη συλλογή εικόνων που παρουσιάζω σήμερα θα δείτε και κάποιες λιγότερο γνωστές. 

fayoum20 fayoum26 fayoum37 fayoum70 %ce%b2%ce%bc7 %ce%b2%ce%bc8 %ce%b2%ce%bc9 %ce%b2%ce%bc10 %ce%b2%ce%bc12 %ce%b2%ce%bc13 %ce%b2%ce%bc14 %ce%b2%ce%bc15 %ce%b2%ce%bc16 %ce%b2%ce%bc18 %ce%b2%ce%bc20 %ce%b2%ce%bc22 %ce%b2%ce%bc23 %ce%b2%ce%bc24 %ce%b2%ce%bc25 %ce%b2%ce%bc26 %ce%b2%ce%bc44 %ce%b35 %ce%b3%ce%b3 %ce%b3%ce%b3%ce%b3 %ce%b3%ce%b3%ce%b3%ce%b3 %ce%b5%cf%85%cf%84%cf%8d%cf%87%ce%b7%cf%82                                           

Νεαρό αγόρι με το όνομα Ευτύχης, από τις σπάνιες περιπτώσεις που μνημονεύεται το όνομα του εικονιζόμενου προσώπου.     

%ce%b2%ce%bc6 %ce%bc%ce%b5%cf%84 %ce%bc%ce%b5%cf%843  

Προσωπογραφία νεαρού άνδρα που φαίνεται ότι έχει σημάδι χειρουργικής επέμβασης στο δεξιό του μάτι.   

%ce%b2%ce%bc5 %ce%bc%ce%b5%cf%845

  Νεαρός άνδρας με μιά χαρακτηριστική ελιά στη μύτη 

fayoum12 fayoum38 %ce%bc%ce%b5%cf%844 %ce%bc%ce%b5%cf%846 %ce%bc%ce%b5%cf%847       

Σπανιότατη περίπτωση διπλής προσωπογραφίας σε κυκλικό σχήμα από την Αντινοόπολη, που εικονίζει πιθανόν δύο αδέλφια.      

Πηγή: www.lifo.gr

Ιερά Μονή Σπηλιάς (Παναγία Σπηλιώτισσα) Αγράφων

images-1

 (Πηγή εικόνας: greekorthodoxreligioustourism.blogspot.com)

   Η Ιερά Μονή Παναγίας Σπηλιώτισσας βρίσκεται στην Ανατολική Αργιθέα Καρδίτσας. Είναι χτισμένη πάνω από την χαράδρα του Περτιλιώτη, στην οφρύ μίας δύσβατης βραχώδους βουνοκορυφής των Αγράφων, σε υψόμετρο 1000 μ.

%ce%b1%cf%81%cf%87%ce%b5%ce%af%ce%bf-%ce%bb%ce%ae%cf%88%ce%b7%cf%82

(Πηγή εικόνας: http://www.naiades.gr/)

    Η Μονή βρίσκεται κοντά στην περικαλλή τεχνητή λίμνη Πλαστήρα, που σχηματίστηκε το 1959, λόγω της κατασκευής του φράγματος του ποταμού Ταυρωπού. Η ονομασία της οφείλεται στην σπηλιά κάτω από το μοναστήρι, όπου ανευρέθη η θαυματουργή εικόνα της Θεοτόκου. Κτήτορες της Ιεράς Μονής είναι δύο αδελφοί, ο Αθανάσιος και ο Παρθένιος, των οποίων η καταγωγή ήταν από το χωριό Στεφανιάδα. Αφορμή της κτίσεως και ιδρύσεως της Ιεράς Μονής ήταν η εύρεση με θαυματουργικό τρόπο της εικόνος της Παναγίας της Οδηγήτριας. Σημαντική είναι η συμβολή της Μονής κατά την Ελληνική Επανάσταση του 1821. Με την Υπουργική απόφαση 4701/3-3-1967 (ΦΕΚ 183/16-3-1967) χαρακτηρίστηκε ως διατηρητέο ιστορικό μνημείο. Στην Μονή, πραγματοποιούνται εργασίες αναστήλωσης από την αρμόδια Υπηρεσία του Υπουργείου Πολιτισμού.

????????????????????????????????????

(Πηγή εικόνας: http://www.monastiria.gr/)

 

Το μοναστήρι βρίσκεται σε ψηλό, διακριτό σημείο, ενώ τα αυτοκίνητα μπορούν να το προσεγγίσουν ως επάνω. Η Μονή Σπηλιάς είναι χτισμένη σε απότομη βραχώδη βουνοπλαγιά που υψώνεται πάνω από την χαράδρα του Περτιλιώτη στην Ανατολική Αργιθέα. Μέσα στο μοναστήρι Στο εσωτερικό της Μονής, υπάρχουν 2 λιθόκτιστοι ναοί, με πλούσιο ζωγραφικό διάκοσμο.

hqdefault

(Πηγή εικόνας: http://www.youtube.gr/)

Ο αρχαιότερος ναός κτίστηκε το 1604, στην μνήμη της Κοίμησης της Θεοτόκου . Ο νεώτερος είναι μεγαλύτερος και έχει αφιερωθεί στην Ζωοδόχο Πηγή. Πρόκειται για τρίκλιτη τρουλαία βασιλική. Στην αφιερωματική επιγραφή, στην είσοδο του ναού ,αναφέρεται ως έτος κτίσης το 1736. Το τέμπλο του Ναού φιλοτεχνήθηκε το 1779 από τους αδελφούς τεχνίτες Γεώργιο και Ιωάννη. Τους δύο Ναούς περιβάλλουν τα κελιά των μοναχών, που περικλείονται από οχυρωματικό περίβολο. 

   mapio
(Πηγή εικόνας: 3.bp.blogspot.com)

 

Διαδρομή:

   Για να φθάσουμε στην Μονή από την Καρδίτσα, οδηγούμε προς το Μουζάκι και ακολουθούμε την πορεία προς Ανατολική Αργιθέα, προς το χωριό Πευκόφυτο. Αφού περάσουμε τα χωριά Πετρίλο, Βλάσι και Παλαιοχώρι Φουντωτού, βλέπουμε την σχετική σήμανση  προς Ιερά Μονή Σπηλιάς, την οποία προσεγγίζουμε μέσω ενός χωματόδρομου, μήκους 6 χλμ. Το ταξίδι από τα Τρίκαλα διαρκεί 2 ώρες. Κατά την περίοδο από Σεπτέμβριο μέχρι Απρίλιο, χρειάζεται ιδιαίτερη προσοχή κατά την οδήγηση, καθώς το οδόστρωμα είναι ολισθηρό και υπάρχει κίνδυνος κατολισθήσεων. (Στον χάρτη που ακολουθεί, σημειώνεται με πράσινη γραμμή η διαδρομή, ενώ με κυανή υπογράμμιση τα κυριότερα σημεία της διαδρομής).

xarths

 

  

Η “Φυλακή του Σωκράτη”

prison-of-socratesΠλησίον της Αρχαίας Αγοράς, ανάμεσα σε ερείπια κατοικιών και εργαστηρίων, εντοπίσθηκε ένα κτήριο λαξευμένο στον φυσικό βράχο (πωρόλιθο). Πρόκειται για δημόσιο κτήριο που ταυτίζεται με το Δεσμωτήριο των κλασικών χρόνων. Το κτήριο διερευνήθηκε ανασκαφικά από τον Βρεττανό ιστορικό Thomas Smart Hughes τον 19ο αι.  

images

Κατά τις ανασκαφικές έρευνες, εντοπίστηκαν μεταξύ άλλων 13 μικύλλα αγγεία, στα οποία ίσως έβαζαν το κώνειο.

images-2

Η ανεύρεση μίας μικρού μεγάθους προτομής του Σωκράτη, σε συνδυασμό με τις τοπογραφικές πληροφορίες που παρέχουν ο Πλάτων και ο Πλούταρχος, αποτελούν ενδείξεις οτι πρόκειται για το αρχαίο Δεσμωτήριο, όπου πέθανε ο φιλόσοφος Σωκράτης κατόπιν της καταδίκης του.

images-1

Στη δημοσιότητα φωτογραφίες υποβρυχίων αρχαιολογικών ευρημάτων σε Παυλοπέτρι και Αντικύθηρα

21007240_15063520.limghandler

Φωτογραφίες υποβρύχιων αρχαιολογικών ευρημάτων δόθηκαν την Τετάρτη στη δημοσιότητα από το υπουργείο Πολιτισμού.
21007060_15063471.limghandler
Οι φωτογραφία δόθηκαν με αφορμή την ημερίδα με τίτλο «Βουτιά στα περασμένα: Η υποβρύχια αρχαιολογική έρευνα, 1976-2014» διοργανώνει η Εφορεία Εναλίων Αρχαιοτήτων της Γενικής Διεύθυνσης Αρχαιοτήτων και Πολιτιστικής Κληρονομιάς του υπουργείου Παιδείας, Πολιτισμού και Θρησκευμάτων, την Παρασκευή 6 Μαρτίου 2015, στο αμφιθέατρο του Μουσείου Ακρόπολης.
21007046_15063502.limghandler
Είναι η πρώτη φορά που παρουσιάζεται συνολικά το έργο της Εφορείας Εναλίων Αρχαιοτήτων από την ίδρυσή της, το 1976, με στόχο την προβολή του, την έκθεση στην κρίση της επιστημονικής κοινότητας των νέων δεδομένων που προέρχονται από την υποβρύχια αρχαιολογική έρευνα και την παρουσίαση της εξέλιξής της στον τομέα της σύγχρονης τεχνολογίας.
21007134_15063500.limghandler
Οι εντυπωσιακές φωτογραφίες είναι από δύο σημαντικές υποβρύχια αρχαιολογικά ευρήματα: Το Παυλοπέτρι Λακωνίας και το ναυάγιο των Αντικυθήρων.
21007132_15063477.limghandler
Το Παυλοπέτρι είναι μικρή νησίδα απέναντι από την ομώνυμη παραλία δίπλα στο χωριό Βιγκλάφια και απέναντι από την Ελαφόνησο, στη Λακωνία.
21007124_15063476.limghandler
Στην ευρύτερη περιοχή υπάρχουν αρχαιολογικά ευρήματα που μαρτυρούν την κατοίκηση της περιοχής από αρχαιότατους χρόνους.
21007124_15063476.limghandler
Πρόκειται για μοναδική στο είδος της πόλη αφού έχει συγκεκριμένο σχέδιο με δρόμους, κτίρια και νεκροταφείο. Ανακαλύφθηκε το 1967 από τον Νίκολας Φλέμινγκ και χαρτογραφήθηκε το 1968 από ομάδα του πανεπιστημίου του Κέμπριτζ.
21007097_15063473.limghandler
Υπάρχουν τουλάχιστον 15 κτίρια σε βάθος 3 με 4 μέτρων και οι πρόσφατες έρευνες του 2009 αποκάλυψαν ότι εκτείνεται σε 9 στρέμματα.
21007082_15063472.limghandler
Οσο για το ναυάγιο των Αντικυθήρων είναι ναυάγιο που χρονολογείται από το 2ο τέταρτο του 1ου αιώνα. Ανακαλύφθηκε από σπογγαλιείς στο νησί Αντικύθηρα το 1900.

πηγή:  tanea.gr

Κούρος Σουνίου

s.

Μνημειακό άγαλμα, από τα πιο μεγαλόπρεπα και εντυπωσιακά της σειράς των κούρων. Απεικονίζεται στην τυπική στάση της εποχής: προβάλλει το αριστερό σκέλος και έχει τα χέρια κατεβασμένα, με τις γροθιές να ακουμπούν στους μηρούς.Τα μακριά μαλλιά του είναι δεμένα με διπλή ταινία, που στο πίσω μέρος του κεφαλιού σχηματίζει το λεγόμενο ”κόμπο του Ηρακλή” (”ηράκλειον άμμα”), ενώ μπροστά πέφτουν στο μέτωπο σε κοντούς, κοχλιόσχημους βοστρύχους. Η διάπλαση της επιφάνειας της σάρκας είναι δυναμική, με έντονη διακοσμητική διάθεση, που φθάνει στο βαθμό της υπερβολής και της σχηματοποίησης στην απόδοση των ανατομικών λεπτομερειών. Ο κούρος βρέθηκε με την πλίνθο και τη βάση του μέσα σε αποθέτη μπροστά στο ναό του Ποσειδώνα στο Σούνιο, μαζί με θραύσματα και βάσεις άλλων κούρων. Τα αγάλματα, που είχαν αφιερωθεί στο ιερό, τοποθετήθηκαν εκεί μετά από την καταστροφή του ναού και των αναθημάτων του από τους Πέρσες το 480 π.Χ.

Πηγή: odysseus.culture.gr

Νεολιθικός οικισμός Κουτρουλού Μαγούλας: Νέες αποκαλύψεις

neolithikos-oikismos-magoulas-nees-apokalupseis.w_l

Τέσσερις αιώνες είχαν πέσει έξω όσοι χρονολόγησαν τοννεολιθικό οικισμό της Κουτρουλού Μαγούλας στη Φθιώτιδα στο5.500 π.Χ. Νεότερες έρευνες «ανεβάζουν» τη χρονολόγηση γύρω στο 5.900 π.Χ. Εκεί, σύμφωνα με τα στοιχεία που έφερε στο φως η αρχαιολογική σκαπάνη, ζούσαν άνθρωποι της νεολιθικής περιόδου σε έναν οργανωμένο οικισμό με κοινές γιορτές, κοινό φαγητό και έντονη συλλογικότητα. Αυτό μαρτυρούν τα ευρήματα, μεταξύ των οποίων και ένας απίστευτα μεγάλος αριθμός ειδωλίων, τα περισσότερα που έχει δώσει ποτέ θέση στη νεολιθική περίοδο.

Ενας οικισμός σε τρίστρατο

Που βρίσκεται, αλήθεια, η Κουτρουλού Μαγούλα; «Η Κουτρουλού Μαγούλα βρίσκεται σε ένα “τρίστρατο” που συνδέεται και με τηΦθιώτιδα και με την ανατολική και τη δυτική Θεσσαλία. Ακριβώς λόγω της σπουδαιότητας της θέσης, την ελληνιστική εποχή κατασκευάστηκε το κάστρο της Πρόερνας, το οποίο έχει αναδειχθεί με το Γ’ ΚΠΣ» αναφέρει στο ΑΠΕ – ΜΠΕ η επίτιμη διευθύντρια του υπουργείου Πολιτισμού, Νίνα Κυπαρίσση που ερευνά την περιοχή από το 2001, ενώ από το 2010 (ανεπίσημα από το 2009) συνδιευθύνει με τον Γιάννη Χαμηλάκη, καθηγητή στο Πανεπιστήμιο του Σαουθάμπτον, τις έρευνες που υλοποιούνται στο πλαίσιο προγράμματος συνεργασίας της αρχαιολογικής υπηρεσίας και του αγγλικού πανεπιστημίου, μέσω της Βρετανικής Σχολής Αθηνών.

Η ανακάλυψη από τους πρώτους μυκηναϊκούς θολωτούς τάφους με δρόμο

Σημαντικός σταθμός στην πορεία της έρευνας ήταν ο θολωτός τάφος που εντοπίστηκε στην περιοχή το 2012 και αρχικά δεν ήταν σαφές αν ανήκε στην Εποχή του Χαλκού ή του Σιδήρου. «Τώρα ξέρουμε σίγουρα, με βάση την κεραμική που έχουμε αναλύσει, ότι είναι της Ύστερης Εποχής του Χαλκού, δηλαδή ότι είναι Μυκηναϊκός και μάλιστα από τους πρώτους μυκηναϊκούς θολωτούς, με δρόμο. Έχουμε επίσης ταφές από τον 12ο αιώνα μΧ, επομένως φαίνεται ότι η θέση είχε ιδιαίτερη σημασία, ένα βάρος μνημονικό για τους ανθρώπους της περιοχής και σε υστερότερους αιώνες» πληροφορεί ο καθηγητής.

Φαίνεται πάντως ότι η συλλογικότητα ήταν χαρακτηριστικό των νεολιθικών κατοίκων του οικισμού. «Ανάμεσα στα σπίτια υπήρχαν ανοιχτοί ή μισοστεγασμένοι χώροι, στους οποίους εντοπίστηκε μεγάλη πληθώρα υλικών, ειδώλια, κεραμική, κατάλοιπα ζώων και άλλα, που πιθανόν υποδεικνύουν ότι τα σπίτια τα είχαν μόνο για να τα κατοικούν. Ίσως λοιπόν σε αυτούς τους υπαίθριους ή ημιυπαίθριους χώρους πραγματοποιούσαν όλες τις δραστηριότητές τους, ενδεχομένως να είχαν κοινές γιορτές, κοινό φαγητό, γι’ αυτό βρέθηκαν τόσα πολλά κατάλοιπα» σημειώνει η κ. Κυπαρίσση,

Τα ειδώλια της Κουτρουλού Μαγούλας

Μια ξεχωριστή κατηγορία ευρημάτων αποτελούν τα ειδώλια της Κουτρουλού Μαγούλας. Πάνω από 300 έχουν έρθει στο φως από την αρχή των ανασκαφών, δηλαδή από το 2001, κάποια ολόκληρα και κάποια θρυμματισμένα, μάλιστα τις περισσότερες φορές εσκεμμένα. «Πολλά ειδώλια είναι ξεκάθαρο ότι τα έσπαγαν επίτηδες, ένα φαινόμενο που συναντάται συχνά στις νεολιθικές θέσεις του βαλκανικού χώρου. Ως προς την ερμηνεία τους, υπάρχουν διάφορες ενδιαφέρουσες εξηγήσεις που παραπέμπουν όχι μόνο στη διακίνηση των θραυσμάτων, αλλά και σε πιθανές τελετές που γίνονταν στην κοινότητα. Πάντως, πέρα από τις διαδικασίες κοινωνικής συναναστροφής και ανταλλαγής, συμποσίων ή άλλων, το θραύσμα σε συνδέει και μνημονικά με τους ανθρώπους που ήσουν μαζί, καθώς και με την τελετή στην οποία συμμετείχες» εξηγεί ο κ. Χαμηλάκης.

Ο ίδιος εξηγεί ότι μέχρι σήμερα δεν έχουμε θέσεις στην ελληνική νεολιθική που να έχουν δώσει τόσα πολλά ειδώλια. Πέρα όμως από την ποσότητα, σημαντική είναι και η ποικιλία των τύπων τους. «Εκτός από τους συνηθισμένους ανθρωπόμορφους τύπους, έχουμε και άλλους που δεν εντάσσονται εύκολα στους γνωστούς. Πολλά από τα ειδώλια συνδυάζουν ανθρώπινα και ζωόμορφα χαρακτηριστικά, μια υβριδική μορφή δηλαδή, όπως αυτή που συναντάμε σε τύπους με στοιχεία ανθρώπου και πουλιού, ενώ έχουμε και άλλους που αντιπροσωπεύουν φανταστικά όντα. Όλα αυτά είναι ενδιαφέροντα, γιατί δείχνουν ότι η ορολογία που συνήθως χρησιμοποιούμε για τα ανθρωπόμορφα ειδώλια είναι κάπως προβληματική, καθώς δεν περιλαμβάνει τύπους οι οποίοι δεν ανήκουν στην αναπαράσταση της ανθρώπινης μορφής» καταλήγει.

Οι μελέτες και οι ανασκαφές στην Κουτρουλού Μαγούλα θα συνεχιστούν στο νέο ερευνητικό πρόγραμμα 2015- 2019.

Η Βρετανική Σχολή Αθηνών

Από την ίδρυσή της, το 1886, η Βρετανική Σχολή Αθηνών έχει πραγματοποιήσει υπό την εποπτεία της Αρχαιολογικής Υπηρεσίας, πλήθος ανασκαφών σε σημαντικές θέσεις στηνΕλλάδα και την Κύπρο, όπως τη Σπάρτη, τη Φυλακωπή της Μήλου και την Κνωσό όπου συνεχίζει να διατηρεί ένα Κέντρο Μελετών, που ιδρύθηκε από τον σερ Άρθρουρ Έβανς, το 1905. Στη φετινή ανοικτή εκδήλωση για τον ετήσιο απολογισμό του επιστημονικού έργου της στην Ελλάδα, που πραγματοποιεί κάθε χρόνο η Σχολή, ομιλητές θα είναι η καθηγήτρια Κάθριν Μόργκαν, διευθύντρια της Βρετανικής Σχολής, η οποία θα παρουσιάσει το αρχαιολογικό έργο και τις δραστηριότητες της Σχολής κατά το 2014 και o καθηγητής Γιάννης Χαμηλάκης (Πανεπιστήμιο του Southampton) που θα παρουσιάσει την ομιλία

Ομιλία του Γιάννη Χαμηλάκη για την Κουτρουλού Μαγούλας αύριο, Πέμπτη, στην Αρχαιολογική Εταιρεία

   Η ομιλία για την Κουτρουλού Μαγούλα που θα δοθεί αύριο Πέμπτη 19 Φεβρουαρίου, ώρα 7 μμ, από τον κ. Χαμηλάκη στην Αίθουσα Τελετών της Αρχαιολογικής Εταιρείας (Πανεπιστημίου 22), στο πλαίσιο της ετήσιας παρουσίασης του επιστημονικού έργου της Βρετανικής Σχολής Αθηνών, θα έχει τίτλο:«From the Neolithic to the present: Archaeology and Archaeological Ethnography at Koutroulou Magoula, Fthiotida».

πηγή: thetoc.gr

Κούρος του Αριστοδίκου

artstor_103_418220001636401319732319394

Ένα από τα σημαντικότερα έργα-σταθμούς της αρχαϊκής ελληνικής πλαστικής είναι ο επιτάφιος ανδριάντας ενός Αθηναίου νεαρού πολίτου, του Αριστοδίκου. Ο Κούρος του Αριστοδίκου θεωρείται το τελευταίο χρονολογικώς έργο, στην σειρά των αρχαϊκών κούρων. Ήδη στον Αριστόδικο, εμφανίζονται νεωτερικά στοιχεία που προοιωνίζουν την τέχνη του αυστηρού ρυθμού (480-450 π. Χ.).

Ο Κούρος του Αριστοδίκου βρέθηκε την άνοιξη του 1944, στην Ανάβυσσο Αττικής. Σήμερα, απόκειται στο Ο όρος “κούρος”, που χρησιμοποιείται για την αρχαϊκή τέχνη, δηλώνει την ισταμένη, γυμνή νεανική ανδρική μορφή, που εξυμνεί το κλασικό ιδεώδες του “καλου καγαθου”, με άμεση αναφορά στην αριστοκρατική καταγωγή του νεκρού. Ο ανδριάντας του Αριστοδίκου έχει ύψος 1.98 μ. και είναι κατασκευασμένος από παριανό μάρμαρο. Η συμφυής πλίνθος στους πόδες του στερεώνεται σε ορθογώνια βάση (ύψος βάσης: 0.29 μ.). Η επιγραφή στο βάθρο ομολογεί την ταυτότητα του νεκρού: Αριστοδίκο, σε δοτική πτώση (δηλ. για χάρη / προς τον Αριστόδικο). Το πρώτο συνθετικό του ονόματος υποδηλώνει την αριστοκρατική καταγωγή του νεκρού, καθώς “άριστοι” ονομάζονταν, κατά τον 6ο αι. π. Χ., οι εκπρόσωποι της ολιγαρχικής τάξεως.

Στον κούρο του Αριστοδίκου, αποκρυσταλλώνονται τα χαρακτηριστικά της ύστερης αρχαϊκής πλαστικής: μετωπικότητα, ισόρροπη στήριξη, αρχαϊκό μειδίαμα, κοντή κόμη. Το μέτωπο και ο τράχηλος επιστέφονται από σειρά κοχλιωτών βοστρύχων, με επιχρωμάτιση. Ο κορμός του αγάλματος διαμορφώνεται πλαστικώς, με εγχάρακτες τις ανατομικές λεπτομέρειες. Οι βραχίονες διευθετούνται παράλληλα προς τον κορμό, αλλά αποκολλώντα από αυτόν και στηρίζονταν με σύμφυτους αγκώνες, στο ύψος των μηρών. Το αριστερό σκέλος τοποθετείται ελαφρώς μπροστά, δίνοντας την εντύπωση του βαδίζειν. Με το στοιχείο αυτό, καθώς και με μία σειρά μετρικών διαφοροποιήσεων που περιγράφονται με τον όρο “λανθάνουσα κίνηση¨ από τον Κωνσταντίνο Ρωμαίο, ο καλλιτέχνης επιτυγχάνει την απόδοση του ζωτικού φαίνεσθαι, στο έργο του. Το έργο κατατάσσεται στην χρονική βαθμίδα 490-480 π. Χ.