Tag Archives: Έλληνες ποιητές

Γεώργιος Δροσίνης, Οι δύο φτωχοί

ek8esi_nikolaos_gyzis1511124

Σὲ μιὰ γωνιὰ περαστικὴ
γέρος φτωχὸς ἔχει καθίσει.
Κόσμος, πολὺς περνᾶ ἀπ’ ἐκεῖ,
καὶ ἴσως θὰ τὸν ἐλεήση
καπιὰ ψυχή, ποὺ ἔχει μάθει
νὰ συμπονῆ τὰ ξένα πάθη.

Σὲ λίγο ὅλος προσοχὴ
ἔφερ’ ἐκεῖ τὰ βήματά του
κι ἄλλος φτωχὸς-τὸ δυστυχή!
Μὲ ὅλη τὴ νεότητά του
ἕχει στὸ φῶς του μαύρη σκέπη·
εἶναι τυφλός! τυφλός! Δὲ βλέπει!

Ἄχ! τί ζευγάρι θλιβερό!
Τὰ νιάτα τὰ δυστυχισμένα
κι ἀπὸ τὸν ἄγριο καιρὸ
τὰ γηρατειὰ τὰ μαραμένα
βλέπει ἐκεῖ ὅποιος περνάει
νὰ ζητιανεύουν πλάι-πλάι.

Ὅμως καθεὶς τὰ γηρατειὰ
τὰ χιονοσκέπαστα λυπᾶται!
Στὸ γέρο ρίχνουν μιὰ ματιά,
τὸν ἐλεοῦνε οἱ διαβάται
μὰ οὔτε ἕνας τους δὲ δίνει
και στὸν τυφλὸ ἐλεημοσύνη.

Μὲ πονεμένη τὴν καρδιὰ
ἀνασηκώνεται νὰ πάη…
Ἄχ! θὰ περάση τὴ βραδιὰ
καὶ σήμερα χωρὶς νὰ φάη…
Γι’ αὐτὸ τοὺς ἄλλους τί τοὺς νοιάζει;
Καὶ ὁ τυφλὸς ἀναστενάζει…

Μὰ ἔξαφνα κάποιος ζητᾶ
μὲς στὴν παλάμη νὰ τοῦ δώση
χρήματα λίγα, μ’ ἀρκετά,
ἕνα ψωμὶ γιὰ νὰ πληρώση.
–Σοῦ εὔχετ’ ἡ φτωχὴ καρδιά μου
τιμὲς καὶ δόξες, ἄρχοντά μου!

Εἶπεν εκεῖνος, επειδή,
τυφλὸς ποὺ ἦταν, δὲν μποροῦσε
μὲ δάκρυα χαρᾶς νὰ δῆ
πὼς σπλαχνικὰ τὸν ἐλεοῦσε
ὁ γέρος, ελεώντας πάλι
καθὼς τὸν ἐλέησαν ἄλλοι.

Ἡ θάλασσα καὶ τὰ ποτάμια

germenis

Πηγή εικόνας: http://ebooks.edu.gr/

 

Πῆγαν τὰ ποτάμια
παραπονεμένα
κι εἶπαν τῆς θαλάσσης:
Φέρνομε σ᾿ ἐσένα
ὅλα μας τὰ πλούτη,
ὅλη τη χαρά μας,
ὅλη τη ζωή μας,
ὅλα τὰ νερά μας.
Καὶ γιὰ πληρωμή μας
σὺ τί μᾶς χαρίζεις;
Παίρνεις τὰ νερά μας
καὶ μᾶς τ᾿ ἁρμυρίζεις!

35600043

Πηγή εικόνας: http://static.panoramio.com/

Καὶ τοὺς εἶπ᾿ ἐκείνη:
Πῶς μπορῶ ν᾿ ἀλλάξω;
Τὰ γλυκὰ νερά σας
πῶς νὰ τὰ φυλάξω;
Εἶμ᾿ ἀπὸ τὴ φύση
ἁρμυρὴ πλασμένη
Κι ἁρμυρὸ κοντά μου
κάθε τί θὰ γένει.
Τὰ παράπονά σας
πᾶνε στὰ χαμένα.
Θέτε τὸ καλὸ σάς;
φεύγετ᾿ ἀπὸ μένα.

Γιάννης Ρίτσος

o-ritsos

      Ο σπουδαίος Έλληνας ποιητής Γιάννης Ρίτσος, ο οποίος αγαπήθηκε διεθνώς μέσα από τις μεταφράσεις του έργου του, γεννήθηκε την 1η Μαΐου 1909. Αναδείχθηκε ως ένας εκ των σημαντικοτέρων συγχρόνων διανοουμένων παγκοσμίως. 

     Ο Γιάννης Ρίτσος γεννήθηκε στην Μονεμβασία Λακωνίας. Η ζωή του Ρίτσου, κατά την παιδική του ηλικία, στη Μονεμβασία, ήταν ανέμελη και πέρασε όμορφα παιδικά χρόνια κοντά στη φύση. Η μητέρα του, που ήταν καλλιεργημένη, του έδειχνε πολλή αγάπη και τρυφερότητα. Η γιαγιά του η Άννα του έλεγε παραμύθια. Τον Σεπτέμβριο του 1925, ο Γιάννης Ρίτσος και η αδελφή του, Λούλα, πήγαν στην Αθήνα. Ο Γιάννης εργάστηκε στο γραφείο ενός συμβολαιογράφου, στη βιβλιοθήκη του οποίου γνώρισε τον Άγγελο Σικελιανό, τον Κωστή Παλαμά κ.ά. Λόγω ξαφνικής του ασθένειας, μετέβηκε στην Μονεμβασιά. Επιστρέφοντας στην Αθήνα, είχε έτοιμες δύο ποιητικές συλλογές: Στο Παλιό μας Σπίτι και το Δάκρυα και Χαμόγελα. Τον Ιανουάριο του 1927, διαγνώστηκε ότι έπασχε από φυματίωση και εισήχθηκε στο νοσοκομείο “Σωτηρία”. Εκεί, γνώρισε τον Μαρξισμό και την Αριστερά, που επηρρέασαν βαθύτατα την σκέψη και τον ποιητικό του λόγο.

      Ένα από τα ωραιότερα -με την αρχαία σημασία του όρου (ὡραῖος= ώριμος), είναι η Σονάτα του Σεληνόφωτος (1956). Απόσπασμα του ποιήματος παρατίθεται κατωτέρω:

“….Θὰ καθίσουμε λίγο στὸ πεζούλι, πάνω στὸ ὕψωμα,

κι ὅπως θὰ μᾶς φυσάει ὁ ἀνοιξιάτικος ἀέρας μπορεῖ νὰ φαντάζουμε

κιόλας πὼς θὰ πετάξουμε, γιατί, πολλὲς φορές, καὶ τώρα ἀκόμη, ἀκούω

τὸ θόρυβο τοῦ φουστανιοῦ μου, σὰν τὸ θόρυβο δυὸ δυνατῶν φτερῶν

ποὺ ἀνοιγοκλείνουν, κι ὅταν κλείνεσαι μέσα σ᾿ αὐτὸν τὸν ἦχο

τοῦ πετάγματος νιώθεις κρουστὸ τὸ λαιμό σου, τὰ πλευρά σου,

τὴ σάρκα σου, κι ἔτσι σφιγμένος μὲς στοὺς μυῶνες τοῦ γαλάζιου ἀγέρα,

μέσα στὰ ρωμαλέα νεῦρα τοῦ ὕψους,

δὲν ἔχει σημασία ἂν φεύγεις ἢ ἂν γυρίζεις οὔτε ἔχει σημασία

ποὺ ἄσπρισαν τὰ μαλλιά μου, δὲν εἶναι τοῦτο ἡ λύπη μου –

ἡ λύπη μου εἶναι ποὺ δὲν ἀσπρίζει κ᾿ ἡ καρδιά μου….”

Κωνσταντίνος Καβάφης

Konstantinos_Kavafis

      Ένας σημαντικός Νεοέλληνας ποιητής, ο Αλεξανδρινός Κωνσταντίνος Καβάφης, φεύγει από την ζωή στις 29 Απριλίου 1933. Είναι από τους πλέον διαβασμένους, καθώς χρησιμοποιεί ιδιότυπα εκφραστικά μέσα και η ποίηση του διαπνέεται από μία ελαφρά, την λεγομένη “καβαφική”, ειρωνία. Τα ποιήματα του έχουν μεταφραστεί σε αρκετές ξένες γλώσσες. 

     Ο Κωνσταντίνος Καβάφης γεννήθηκε στις 29 Απριλίου 1863, στην Αλεξάνδρεια. Ο πατέρας του, Πέτρος-Ιωάννης, ήταν πλούσιος έμπορος. Μετά τον θάνατο του πατέρα του και την σταδιακή διάλυση της οικογενειακής επιχείρησης, η οικογένεια εγκαταστάθηκε στην Αγγλία(Λίβερπουλ και Λονδίνο) όπου έμεινε μέχρι το 1876. Στην Αλεξάνδρεια, ο Kαβάφης διδάχτηκε Αγγλικά, Γαλλικά και Ελληνικά και συνέχισε την μόρφωσή του στο Ελληνικό Εκπαιδευτήριο της Αλεξάνδρειας. Έζησε επίσης για τρία χρόνια στην Πόλη (1882-1884). Το 1897 ταξίδεψε στο Παρίσι και το 1903 στην Αθήνα, χωρίς από τότε να μετακινηθεί από την Αλεξάνδρεια για τριάντα ολόκληρα χρόνια. Ύστερα από περιστασιακές απασχολήσεις σε χρηματιστηριακές επιχειρήσεις, αποφάσισε να γίνει δημόσιος υπάλληλος και διορίστηκε σε ηλικία 59 χρονών στο Υπουργείο Δημοσίων Έργων το 1922.

     Από το 1886 άρχισε να δημοσιεύει ποιήματα επηρεασμένα από τους Αθηναίους ρομαντικούς ποιητές, χωρίς να τον έχει επηρεάσει καθόλου η στροφή της γενιάς του 80. Από το 1891, όταν εκδίδει σε αυτοτελές φυλλάδιο το ποίημα Κτίσται, και ιδίως το 1896, όταν γράφει τα Τείχη,το πρώτο αναγνωρισμένο, εμφανίζονται τα χαρακτηριστικά των ώριμων ποιημάτων του. Ένα από τα πλέον γνωστά του ποιήματα είναι Η Ιθάκη:

Σα βγεις στον πηγαιμό για την Ιθάκη,
να εύχεσαι νάναι μακρύς ο δρόμος,
γεμάτος περιπέτειες, γεμάτος γνώσεις.
Τους Λαιστρυγόνας και τους Κύκλωπας,
τον θυμωμένο Ποσειδώνα μη φοβάσαι,
τέτοια στον δρόμο σου ποτέ σου δεν θα βρεις,
αν μέν’ η σκέψις σου υψηλή, αν εκλεκτή
συγκίνησις το πνεύμα και το σώμα σου αγγίζει.
Τους Λαιστρυγόνας και τους Κύκλωπας,
τον άγριο Ποσειδώνα δεν θα συναντήσεις,
αν δεν τους κουβανείς μες στην ψυχή σου,
αν η ψυχή σου δεν τους στήνει εμπρός σου.
Να εύχεσαι νάναι μακρύς ο δρόμος.
Πολλά τα καλοκαιρινά πρωιά να είναι
που με τι ευχαρίστησι, με τι χαρά
θα μπαίνεις σε λιμένας πρωτοειδωμένους·
να σταματήσεις σ’ εμπορεία Φοινικικά,
και τες καλές πραγμάτειες ν’ αποκτήσεις,
σεντέφια και κοράλλια, κεχριμπάρια κ’ έβενους,
και ηδονικά μυρωδικά κάθε λογής,
όσο μπορείς πιο άφθονα ηδονικά μυρωδικά·
σε πόλεις Aιγυπτιακές πολλές να πας,
να μάθεις και να μάθεις απ’ τους σπουδασμένους.
Πάντα στον νου σου νάχεις την Ιθάκη.
Το φθάσιμον εκεί είν’ ο προορισμός σου.
Aλλά μη βιάζεις το ταξείδι διόλου.
Καλλίτερα χρόνια πολλά να διαρκέσει·
και γέρος πια ν’ αράξεις στο νησί,
πλούσιος με όσα κέρδισες στον δρόμο,
μη προσδοκώντας πλούτη να σε δώσει η Ιθάκη.
Η Ιθάκη σ’ έδωσε τ’ ωραίο ταξείδι.
Χωρίς αυτήν δεν θάβγαινες στον δρόμο.
Άλλα δεν έχει να σε δώσει πια.
Κι αν πτωχική την βρεις, η Ιθάκη δεν σε γέλασε.
Έτσι σοφός που έγινες, με τόση πείρα,
ήδη θα το κατάλαβες η Ιθάκες τι σημαίνουν.

Μανόλης Αναγνωστάκης

αρχείο λήψης

 

Ενας σπουδαίος Έλληνας ποιητής γεννάται στις 10 Μαρτίου 1925. Πρόκειται για τον Μανόλη Αναγνωστάκη, ο οποιος ενσάρκωσε την “συνείδηση μιας γενιάς”, όπως χαρακτηριστικά έγραψαν στην εφημερίδα Εθνος.

Γεννήθηκε στη Θεσσαλονίκη όπου σπούδασε ιατρική. Κατά τη διάρκεια της Κατοχής συμμετείχε στην ΕΠΟΝ. Κατά τη διετία 1943-1944 ήταν αρχισυντάκτης του περιοδικού “Ξεκίνημα”, που ανήκε στον εκπολιτιστικό όμιλο του Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης. Είχε έντονη πολιτική δράση στο φοιτητικό κίνημα, για την οποία φυλακίστηκε το 1948, ενώ το 1949 καταδικάστηκε σε θάνατο από έκτακτο στρατοδικείο. Βγήκε από τη φυλακή με την γενική αμνηστία το 1951. Την περίοδο 1955-1956 ειδικεύτηκε ως ακτινολόγος στη Βιέννη και κατόπιν άσκησε το επάγγελμα του ακτινολόγου για ένα διάστημα στη Θεσσαλονίκη, ενώ το 1978 εγκαταστάθηκε στην Αθήνα. Δημοσίευσε κείμενά του για πρώτη φορά στο περιοδικό Πειραϊκά Γράμματα (1942) και αργότερα στο φοιτητικό περιοδικό Ξεκίνημα (1944).  Από τα γνωστότερα ποιήματα του είναι το “Νέοι της Σιδώνος, 1970”, το οποίο είναι επίκαιρο όσο ποτέ:

Κανονικά δεν πρέπει να ‘χουμε παράπονο

Καλή κι εγκάρδια η συντροφιά σας, όλο νιάτα,

Κορίτσια δροσερά – αρτιμελή αγόρια

Γεμάτα πάθος κι έρωτα για τη ζωή και για τη δράση.

Καλά, με νόημα και ζουμί και τα τραγούδια σας

Τόσο, μα τόσο ανθρώπινα, συγκινημένα,

Για τα παιδάκια που πεθαίνουν σ’ άλλην ήπειρο

Για ήρωες που σκοτώθηκαν σ΄ άλλα χρόνια,

Για επαναστάτες Μαύρους, Πράσινους, Κιτρινωπούς,

Για τον καημό του γένει πάσχοντος Ανθρώπου.

Ιδιαιτέρως  σας  τιμά  τούτη  η  συμμετοχή

Στην  προβληματική  και  στους  αγώνες  του  καιρού  μας

Δίνετε  ένα  άμεσο  παρόν  και  δραστικό – κατόπιν  τούτου

Νομίζω  δικαιούστε  με  το  παραπάνω

Δυο  δυο,  τρεις  τρεις,  να  παίξετε,  να  ερωτευθείτε,

Και  να  ξεσκάσετε,  αδελφέ,  μετά  από  τόση  κούραση.

 

(Μας  γέρασαν  προώρως,  Γιώργο,  το  κατάλαβες;)

Γιώργος Σικελιώτης

sarigiannisB.2012.12.10

 

     Μία μεγάλη μορφή των ελληνικών εικαστικών τεχνών, ο Γιώργος Σικελιώτης, έρχεται στην ζωή στις 4 Φεβρουαρίου 1917. Ο Σικελιώτης υπήρξε καλλιτέχνης διεθνούς ακτινοβολίας, ως ένας από τους σπουδαιότερους εκπροσώπους της γενιάς του ’30. 

     Γεννήθηκε στην Σμύρνη. φοίτησε στην Ανωτάτη Σχολή Καλών Τεχνών του Εθνικού Μετσόβιου Πολυτεχνείου, από το 1935 έως το 1940, κοντά στον Κωνσταντίνο Παρθένη. Το 1940 πήρε μέρος στο Αλβανικό Μέτωπο. Το 1949 έγινε μέλος της καλλιτεχνικής ομάδας «Στάθμη». Το 1965 οργάνωσε ατομική έκθεση στη Νέα Υόρκη, υπό την αιγίδα του Ελληνικού Προξενείου.

Κώστας Καρυωτάκης

kariot1

Ένας σημαντικός νεοέλληνας ποιητής, ο Κώστας Καρυωτάκης, γεννάται στις 30 Οκτωβρίου 1896. Ο Καρυωτάκης, εκφραστής του πεσσιμισμού στην ελληνική λογοτεχνία, έγινε διεθνώς γνωστός μέσα από τις μεταφράσεις των έργων του. 

Ο Κώστας Καρυωτάκης γεννήθηκε στην Τρίπολη. Ήταν γιός του Κρητικού Γεωργίου Καρυωτάκη και της Αικατερίνης Σκαγιάννη. Παράλληλα με τις σπουδές του στην Νομική Σχολή του Πανεπιστημίου Αθηνών, δημοσίευσε ποιήματα του. Σταδιοδρόμησε σε διάφορες υπηρεσίες του Δημοσίου, ως πάροχος νομικών συμβουλών. Ήδη από το 1920, συνδέθηκε ερωτικά με την επίσης ποιήτρια Μαρία Πολυδούρη. Ο Καρυωτάκης έπασχε από ανίατο αφροδίσιο νόσημα και γι’ αυτό αυτοκτόνησε (21 Ιουλίου 1928). 

Ένα από τα γνωστότερα ποιήματα του είναι Η Μυγδαλιά:

Κι ἀκόμα δὲν μπόρεσα νὰ καταλάβω
πῶς μπορεῖ νὰ πεθάνει μία γυναῖκα
ποὺ ἀγαπιέται.

Ἔχει στὸν κῆπο μου μιὰ μυγδαλιὰ φυτρώσει
κι εἶν᾿ ἔτσι τρυφερὴ ποὺ μόλις ἀνασαίνει·
μὰ ἡ κάθε μέρα, ἡ κάθε αὐγὴ τηνε μαραίνει
καὶ τὴ χαρὰ τοῦ ἀνθοῦ της δὲ θὰ μοῦ δώσει.

Κι ἀλοίμονό μου! ἐγὼ τῆς ἔχω ἀγάπη τόση…
Κάθε πρωὶ κοντά της πάω καὶ γονατίζω
καὶ μὲ νεράκι καὶ μὲ δάκρυα τὴν ποτίζω
τὴ μυγδαλιὰ πού ῾χει στὸν κῆπο μου φυτρώσει.

Ἄχ, τῆς ζωούλας της τὸ ψέμα θὰ τελειώσει·
ὅσα δὲν ἔχουν πέσει, θὰ τῆς πέσουν φύλλα
καὶ τὰ κλαράκια της θὲ ν᾿ ἀπομείνουν ξύλα.
Τὴν ἄνοιξη τοῦ ἀνθοῦ της δὲ θὰ μοῦ δώσει

Κι ὅμως ἐγὼ ὁ φτωχὸς τῆς εἶχ᾿ ἀγάπη τόση…

Οδυσσέας Ελύτης

Odysseas_Elytis-Nobel

Ένας από τους σημαντικοτέρους ποιητές της σύγχρονης Ελλάδας, ο Οδυσσέας Ελύτης, έλαβε την ανωτέρα τιμητική διάκριση στην λογοτεχνία, το βραβείο Νόμπελ, την 18η Οκτωβρίου 1979. Ο Ελύτης ήταν ο δεύτερος σε σειρά Έλληνας ποιητής, μετα τον Γεώργιο Σεφέρη, που τιμήθηκε με αυτόν τον διεθνή έπαινο. 

Ο Οδυσσέας Ελύτης γεννήθηκε στο Ηράκλειο Κρήτης, στις 2 Νοεμβρίου 1911. Το πραγματικό του επώνυμο ήταν Αλεπουδέλλης. Η καταγωγή του πατέρα του ήτανν από την Λέσβο. Ο Οδυσσέας Ελύτης ασχολήθηκε από νωρίς με την συγγραφή (1924), καθώς δημοσίευσε τα πρώτα του λογοτεχνικά έργα στο περιοδικό του Γρηγορίου Ξενόπουλου Η Διάπλασις των Παίδων. Σύντομα (1927), συνεργάστηκε με γνωστά λογοτεχνικά περιοδικά, όπως Η Νέα Εστία. Το αναγνωστικό κοινό κέρδισε με την ποιητική συλλογή Προσανατολισμοί (1936) και Άσμα ηρωικό και πένθιμο για τον χαμένο Ανθυπολοχαγό της Αλβανίας (1945). Ο Ελύτης, κατά βάση υπερρεαλιστικός ποιητής, υπήρξε ένας από τους κυριωτέρους εκπροσώπους της γενιάς του 1930.

Ανάμεσα στις κυριώτερες ποιητικές συλλογές του Οδυσσέα Ελύτη αναφέρονται οι εξής: Το Άξιον Εστί (1959), Ο Ήλιος ο Ηλιάτορας (1971), Τα Ρω του Έρωτα (1972), Ο μικρός ναυτίλος (1985), Η ποδηλάτισσα (1991), Δυτικά της λύπης (1995).

Κεντρικό ρόλο στην ποίηση του Ελύτη παίζει ο έρωτας, ο ελληνισμός, οι εθνικές περιπέτειες, η μοναξιά. Παράλληλα, συνέγραψε δοκίμια και μετέφρασε ξένους συγγραφείς. Πέθανε στις 18 Μαρτίου 1996.